Nezihe Meriç'in küçük bir kız tanıyorum serisinde annelik kurumu

Official URL: http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.17649891

Nezihe Meriç’in ilk kez 1992–1998 yılları arasında yayımlanan Küçük Bir Kız Tanıyorum serisi, yedi kitaptan oluşur. Bu yedi kitap, ana karakter Ayşe’nin altı yaşından başlayarak, on iki yaşı dâhil yedi yılını aktarırken, anne Selmin karakteri aracılığıyla bir annelik temsili de ortaya koyar. Bu temsilinse ataerkil annelik kurumunu temel aldığı görülür. Selmin, çalışan bir kadın olarak kurgulansa da ücretli emeği, ev içi yükümlülüklerini hafifletmez; “çifte mesai” yapar biçimde çizilir. “Yoğun annelik” bağlamında temel bakım verici olan, çocuklarına büyük miktarda zaman, enerji ve maddi kaynak harcayan ve anneliği ücretli çalışmadan daha önemli tutan Selmin, bakım emeği dâhil olmak üzere ev içi emek yükünün tamamını üzerine alır. Seride ev içi emek görünür kılınarak değerli bulunsa da ev içi emek bölüşümüne dair bir talep ya da mücadele söz konusu değildir. Üst sınıf bir aileden gelen, kentli, eğitimli ve çalışan bir kadın olarak Selmin, özel olanın politikliğini tanımayarak ev içi sömürünün dışında olduğuna inanır. Toplumsal kaderini kabullenen Selmin, bu kaderin sınırları içinde kalarak yoğun anneliği bir güçlenme alanına dönüştürmeye çalışır. Selmin, “akıllı” bir aktör olarak ev içi emeği tümüyle sahiplenme vasıtasıyla kendine bir iktidar alanı yaratsa da bu alan ataerkil annelik kurumu sınırları içinde kalır ve annelik ideolojisinin zorunlu şeması içinde devinir. Bu sınırlılık kadınlık, erkeklik, annelik ve babalığı ataerkil çerçevede meşrulaştırarak Ayşe’nin büyüme hikâyesini okuyan çocuk okurların cinsiyet kimliklerinin ataerkil çerçevede şekillenmesine neden olur.