title   
  

Açık Erişim

View English Version

Açık Erişim

Açık erişim, araştırma sonuçlarının internet aracılığıyla ücretsiz olarak herkese açılmasını ve yasal bariyerler olmaksızın kullanılabilmesini esas almaktadır. Bilimsel bilginin bu şekilde paylaşılır hale gelmesi ile araştırma sonuçları daha çok kişiye ulaşmakta ve bunun sonucu olarak, yayınların görüntülenmesi, okunması ve atıf alması çok daha üst düzeylere ulaşabilmektedir. Günümüzde dünyada pek çok bilim insanı, araştırmacı, yayınevi ve kuruluş açık erişim oluşumunu desteklemektedir.

SPARC Open Access

SHERPA Open Access

Açık Erişimin Faydaları

  • Ücretsiz erişim
  • Daha çok kullanım / Daha çok kişiye ulaşım
  • Daha etkili araştırma sonuçları
  • Daha çok atıf alma
  • Güvenilir ve doğru üst veri bilgisi
  • Uzun süreli koruma
  • Farklı arama motorlarından erişim
  • Bilimsel iletişimi güçlendirme
  • Dergi fiyatlarındaki yüksek artışın önlenmesi
  • Her dilde bilimsel bilginin kullanılır, paylaşılır hale gelmesi
  • Disiplinlerarası araştırmalarda artış
  • Araştırma, keşfetme ve buluşlardaki adımları hızlandırmak

SU Açık Erişim Politikası

Misyon

Sabancı Üniversitesi’nin araştırma bulgularının etkisini ve uluslararasıgörünürlüğünü arttırmak için açık erişim yayıncılığı teşvik etmek ve bilimsel iletişim sürecindeki engellerin kaldırılmasına destek olmaktır.

Amaç

Sabancı Üniversitesi, Kurumsal Arşivi (Araştırma Veritabanı) ile Üniversite’nin akademik araştırmalardaki etkisini arttırmayı, üretilen bilimsel literatüründuyurularak, yayınlardan yararlanmanın arttırılmasını ve Üniversite’nin bilimsel ve akademik mirasını bir çatı altında toplamayı amaçlamaktadır.

Kapsam

Bu politika, Sabancı Üniversitesi tarafından doğrudan ya da dolaylı olarak desteklenen ve Üniversite mensupları tarafından gerçekleştirilen akademik çalışmaları ve bu akademik çalışmaların Araştırma Veritabanı’na eklenerek, telif hakları dikkate alınarak açık erişimi destekleyecek şekilde sunulmasını kapsamaktadır.

Tanımlar

  • Açık Erişim: Sabancı Üniversitesi Mensupları tarafından gerçekleştirilen akademik çalışmalara ücret ödemeden, yasal ve teknik engel olmaksızın dijital olarak erişilmesi.
  • Akademik Çalışmalar: Sabancı Üniversitesi Mensuplarının araştırmaları, aldıkları fonlar ve yaratıcı faaliyetleri sonucu ortaya çıkan çalışmaları ifade eder.
  • Ambargo: Arşivde depolanmış bir yayının tam metninin erişime “kapatılabildiği” süredir. (Yayının tam metni erişime açık değildir)
  • Araştırma Verisi: Bilimsel yayınlarda sunulan sonuçları doğrulamak için kullanılan verilerdir. (İstatistikler, deney sonuçları, ölçümler, gözlemler, görüşme kayıtları, görüntüler vb.)
  • Editör: Sabancı Üniversitesi Araştırma Veritabanı’na eklenen kayıtların, kurallara uygun olarak indekslenmesi, teknik ve format değişikliklerinin yapılması, telif hakkı kurallarına göre erişilebilirliğinin düzenlenmesi ve yayınların güncellenmesinden sorumlu kişidir.
  • Sabancı Üniversitesi Araştırma Veritabanı: Üniversite’de üretilen bilimsel literatürün dijital ortamda toplandığı, saklandığı, indekslendiği, korunduğu ve erişime sunulduğu kurumsal arşivdir.
  • Sabancı Üniversitesi Mensupları: Sabancı Üniversitesi'nin akademik, ders veren “Emeritus” ve idari çalışanları, lisans, lisansüstü ve değişim öğrencileri, mezunları ve emeklileri.
  • Telif Hakkı: Edebi, bilimsel ve sanatsal alandaki her türlü özgün yaratının hak sahibi tarafından eserinin kullanımı için diğerlerine izin verme "özel hakları"dır. Bilgi Merkezi, koleksiyonlarında yer alan bilgi kaynaklarının kopyalanmasını veya kullanılmasını “Telif Hakkı Yasası” doğrultusunda yürütür.
  • Üst Veri:Depolanan yayının tanımlanması, izlenmesi, kullanılması ve yönetilmesi için kullanılan tanımlayıcılardır. (Belirleyici olarak: yayın başlığı, yazar(lar), kurum, yayının kabul edildiği dergi adı)

Politika

  1. Araştırmacıların yayınlanmış tüm yayınlarının (ambargolu yayınlar dahil)üst verilerini yayına kabul edilir edilmez kurumsal arşive eklemesini zorunlu tutar. Araştırmacılar yayınlarının kurumsal arşive zamanında eklenmesinden sorumludurlar.
  2. Araştırmacıların, yayınlanmış tüm hakemli dergi makalelerinin ve konferans bildirilerinin tam metinlerinin elektronik birer kopyasının (yazar son kopyası (postprint) ya da yayıncı sürümü) depolama anında ya da depolamadan sonraki en geç 1 ay içindekurumsal arşive eklenmesini ve erişime açılmasını zorunlu tutar.
  3. Depolanan yayın, yayıncının telif ve arşivleme politikasının kuralları göz önüne alınarak, 6 aya (ya da sosyal ve beşeri bilimler için 12 aya) kadar kapalı kalabilir. Konferans bildirilerinin tam metinleri, özel nedenlerini(patent alma, ulusal güvenlik vb.) belgelemek kaydıyla, bir süreliğine kurumsal arşiv aracılığı ile açılmaktan muaf tutulabilir.
  4. Tüm yayınlara ilişkin olarak depolanan bibliyografik verilerin, yayının “kapalı” olması durumunda dahi görünürlüğü artırmak amacıyla erişime açılmasını zorunlu tutar.
  5. Araştırmacıların araştırma çıktılarının kurumsal olarak değerlendirilmesinde(KAF [Kişisel Araştırma Fonu] belirleme, performans ölçümü)Sabancı Üniversitesi Kurumsal Arşivi (Araştırma Veritabanı)’nda yer alan tüm yayınları ve etkinlikleri dikkate alınır. Bu arşivde yer almayan yayın ve etkinlik bilgileri değerlendirmelerde dikkate alınmaz. Araştırmacı politikada belirtilen sorumluluklarını yerine getirmediği takdirde, KAF ve performans değerlendirmesine dahil edilmez ve bu haktan yararlanamaz.
  6. Araştırmacıları, yayınlarını destekleyen araştırma verilerini kurumsal arşivde ya da uygun diğer bir Açık Erişim Veri Arşivinde depolama konusunda teşvik eder.
  7. Araştırmacıları, telif haklarını kendilerinde tutmaları veya yayınlarına en geniş erişim hakkı sağlayacak (örneğin Creative Commons - CCBY) lisansları yayıncılara teklif etmeleri konusunda teşvik eder.
  8. Bu politikada belirtilen kurallar, politikanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren geçerlidir.

İçerik

Araştırma Veritabanı aşağıdaki yayın türlerini içermektedir.
  • Makale (Article)
  • Konferans Bildirisi (Papers in Conference Proceedings)
  • Ön çalışma/rapor/makale veya Teknik Rapor (WorkingPaper / Technical Report)
  • Kitap (Book)
  • Kitap Bölümü (BookSection / Chapter)
  • Monograf (Monograph)
  • Editörlük yazısı olan yayınlar ve/veya Özel Sayılar (VolumesEdited / Special Issues)
  • Kitap Eleştiri (BookReview)
  • Patent (Patent)
  • Dergi, Kitap, Ansiklopedi, katalog gibi yayınlarda bulunan içerikler - Sanat sosyal için (Inclusions in Journals, Books, Encyclopedias, Catalogues)
  • Tez (Thesis)
  • Projeler (Projects)
  • Araştırma verileri (DataSet)
Araştırma Veritabanı aşağıdaki etkinlik türlerini içermektedir.
  • Konferans/Çalıştay/Seminer Katılımı (Conference / Workshop / SeminarItem)
  • Tez ve/veya Bitirme Projesi Danışmanlığı (Thesis / Masters' ProjectsSupervision)
  • Sanat ve Tasarımda Yaratıcı Aktiviteler (Creative Activity in Art and Design)
  • Sergiler (Exhibition / Displays)
  • Ödüller, Üyelikler (Awards, Honors, Fellowships)
  • Yayınkurulu üyeliği (Editorial Board Membership)
  • Diğer (Other)
Yayınlanma süreci içerisinde yer alan aşağıdaki versiyonlar için Araştırma Veritabanı’na kayıt girilebilmektedir.
  • Çalışma Taslakları (Workingdrafts)
  • Başvuru Yapılmış Versiyon (Submittedversions (as sent tojournalsforpeer-review))
  • Kabul Almış Versiyon (Acceptedversions (author's final peer-revieweddrafts))
  • Yayınlanmış Versiyon (Publishedversions (publisher-createdfiles))
Araştırma Veritabanı’na yalnızca Sabancı Üniversitesi adresli yayınlar kabul edilir.

Araştırma Veritabanı’na eklenen etkinlikler ile statüsü “yayınlanmış” (published) olmayan yayınların, kullanıcı tarafından girişi yapılmış verileri doğru kabul edilerek, kayıt onaylanır.

Araştırma Veritabanı’na eklenen ve statüsü “yayınlanmış” (published / onlinefirst) olan yayınlar ise, “yayıncı” bilgileri kontrol edilip, eksik bilgileri tamamlanarak onaylanır.

Araştırma Veritabanı’na eklenen yayınlar “Web of Science ve Scopus”da var ise, mevcut verilerbu veritabanlarında yer alan bilgiler dikkate alınarakonaylanır.

ÜstVeri

  • Sabancı Üniversitesi Araştırma Veritabanı’nda kullanılan üst verişemasında DublinCoretemel alınır.
  • Dublin Core’da yer almayan üstveri alanları, bir kaynağın tam açıklamasını sağlamak için, gerektiğinde Sabancı Üniversitesi kurumu ihtiyaçlarına göre düzenlenebilir.
  • Herkes ücretsiz olarak üstveriye erişebilir.
  • Üstveri izinsiz olarak kar amacı gütmeyen amaçlar ve Açık Arşiv Girişimi kapsamında kullanılabilir ya da bu tip durumlarda orijinal üstveriye link verilebilir. Bu durumda Sabancı Üniversitesi Araştırma Veritabanı referans olarak gösterilmeli ya da belirtilmelidir.
  • Üstveriizin almadan ticari amaçlar için kullanılamaz.

Telif Hakları

Araştırma Veritabanı’nda bilimsel çıktıların tam metin (fulltext), ön baskı (pre-print) erişimleri SHERPA/ROMEO referans alınarak yayınevi ve ambargo sürelerinegöre belirlenir.
  • Telif hakkı Sabancı Üniversitesi ve yazarda olan yayınların tam metinlerine ücretsiz erişilebilir. Bu yayınlardan yayınevi ve ambargo dönemine bağlı kısıtlaması olanlar ise ambargo süresi bitiminde erişime açılır.
  • Araştırma Veritabanı’ndaki akademik çalışmalar, kişisel çalışma ve araştırmalar, eğitim veya kar amacı gütmeyen amaçlar için herhangi bir formatta veya ortamda aşağıdaki bilgilerin verilmesi durumunda önceden izin almadan çoğaltılabilir, gösterilebilir ve sunulabilir.
    • Yazarlar, yayın adı ve tam bibliyografik bilgilerin detayları verilir.
    • Orijinal üstveri sayfası için link ve/veya URL bilgisi verilir ve içerik hiçbir şekilde değiştirilemez.
  • Yayınlar telif hakkı sahibinden resmi izin almadan herhangi bir formatta ya da ortamda satılamaz ve kullanılamaz.

Koruma ve Saklama

  • Sabancı Üniversitesi, Araştırma Veritabanı’nda saklanan tüm yayınların erişimini ve okunabilmesini sağlamak için gerekli çabayı gösterecektir.
  • Yayınlar Sabancı Üniversitesi Araştırma Veritabanı’nda süresiz olarak saklanır.

Görevler

  • Bilgi Merkezi, Sabancı Üniversitesi Araştırma Veritabanı’nın işletilmesi sürecinden ve editörlük görevlerinin yerine getirilmesinden sorumludur.
  • Patent ve Proje türündeki kayıtların sorumluluğu, Araştırma ve Lisansüstü Politikaları Birimi’ne aittir.

Güncelleme

Bilgi Merkezi, bu politikanın güncellenmesi sürecinden sorumludur. Bu politika her yıl gözden geçirilerek, gerektiğinde revize edilecektir.

Yürürlük

Bu Yönetmelik 03.05.2017 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Bu Yönetmelik hükümlerini Sabancı Üniversitesi Araştırma Konseyi yürütür.

SU Araştırma Veritabanına Eklenen Son Kayıtlar

SU Araştırma Veritabanına Eklenen En Son 100 Kayıt

Rehber

  1. Açık Erişim Yayıncılık
  2. Ambargo
  3. Hybrid Dergi
  4. Creative Commons – Lisanslar
  5. Ön baskı (Pre-Print) & Son Baskı (Post-print)
  6. Saygın Açık Erişim Dergilerini Bulma
  7. Yayıncı Politikaları
  8. Açık Erişim Dergiler
  9. Açık Erişim Arşivleri

a. Açık Erişim Yayıncılık

b. Ambargo

c. Hybrid Dergi

d. Creative Commons – Lisanslar

e. Ön baskı (Pre-Print) & Son Baskı (Post-print)

f. Saygın Açık Erişim Dergilerini Bulma

g. Yayıncı Politikaları

h. Article Processing Charge (APC)

i. Açık Erişim Dergileri

j. Açık Erişim Arşivleri