Ölçmekten korkma, geç kalmaktan kork: psikologların ölçmeye ilişkin temel kaygıları ve olası uzlaşma yolları

Abstract

Ölçme, hemen her psikologun adını duyunca bir an için bile olsa nefesini tutmak zorunda kaldığı kaygı uyandırıcı bir çalışma alan olmaya devam ediyor. Özellikle çok deneyimli psikologların, her yönüyle ölçülmemiş ve geçerliği kapsamlı şekilde saptanmamış konularda veya pürüzleri tamamen giderilmiş metodolojiler hakkında hiçbir fikirleri yokmuş gibi tümüyle sessiz kalmaları sık rastlanan bir durum. Disiplini hazmetmiş psikologların kaygıları, bir ölçüye kadar, ölçülü davranma çabasıyla açıklanabilir. Ancak ne kadar takdire değer de olsa bu çaba disiplinden gelmeyen kişilerin ölçüsüzlüğünü dengelemeye yetmiyor. Başka bir deyişle, psikologlar konuşma alanlarını adeta kendileri daraltıyor. Matematik kesinlikle konuşamamak neredeyse anlamlı hiçbir şey söyleyememekle bir tutuluyor. Öte yandan meslekten olmayan kişilerin ölçmeyle ilgili konularda zaman zaman pervasızlığa varan uygulamaları kayda değer ölçülere varabiliyor. Hal böyle olunca ciddi ve saygın kuruluşlar basit kanaat bildirimlerini derleyen anketlerle sonuç alıcı ‘ölçme’ işleri yapmanın sakıncalarından habersiz kalabiliyor. Giderek ölçme alanı da psikologlardan çok teknik anlamda ölçme becerilerini derlemiş kişilerin ve kuruluşların alanı haline geliyor.